Blog

Intuïtie als raadgever

10-01-2012   -   Robbert

Ha Hanzo,

 

“Reflectie is voor later”, zei oud-collega Gert weleens, half grappend. Hij had een punt. Reflectie kost mentale inspanning, de brandstof voor mentale inspanning is een schaars goed en we proberen allemaal het gebruik ervan zoveel mogelijk te beperken. Althans, zo begrijp ik een van de lessen van Kahneman, uit zijn boek Thinking Fast and Slow.

 

Een manier om mentale inspanning te beperken is afgaan op je intuïtie. Intuïtie komt automatisch en kost geen moeite.

 

Ik zag mezelf altijd als een intuïtief denker. Na het lezen van Kahneman’s boek begrijp ik dat ik regelmatig een luie denker ben. En eentje die dan denkt dat hij gelijk heeft.

 

Het werkt zo: Naarmate je ergens minder informatie over hebt, is het eenvoudiger om er een coherent verhaal van te maken. Naarmate een verhaal meer coherent is, lijkt het aannemelijker en raak je meer overtuigd van je eigen gelijk. Zolang de feedback ontbreekt, blijf je mooi in die waan. Het is dan goed voor je zelfvertrouwen om feedback te mijden. Of meer gedetailleerde informatie.

 

Dus als je sterk op je intuïtie vaart en weinig informatie hebt, denk je al snel te weten hoe het zit. In een voorspelbare, stabiele wereld, zoals de wereld van het pokeren of schaken, kan je op basis van beperkte informatie intuïtief goede nschattingen maken. Zo ook Cruyff in de afgebakende wereld van het voetbalveld. Intuïtie is hier herkenning van de situatie door de expert. De expert herkent de situatie doordat hij al vele malen in soortgelijke situaties is terechtgekomen, daarover feedback heeft gekregen en daarvan heeft geleerd.

 

Gevaarlijker wordt het als je je door je intuïtie laat leiden in een veranderende of chaotische omgeving. Je kan deze situatie niet goed herkennen, omdat je hier geen eerdere ervaringen mee hebt opgedaan. Maar je denkt evengoed te weten hoe het zit, omdat je intuïtie je een overtuigend verhaal voorspiegelt. Kahneman zegt daarover: “The quality of the story dependsvery little on the quantity and quality of the information. People can be very confident with very little reason.

 

Ik vraag me af wat dit betekent voor toezichthouders. De belangrijke toezichtproblemen lijken mij af te spelen in een veranderende, soms chaotische wereld. Niet in een voorspelbare, stabiele wereld. Intuïtie is dus een gevaarlijke raadgever.

 

Groet,

Robbert


Blog archief

16-02-2012
Luis zag het niet
07-02-2012
Kiezen tussen twee middelen
25-01-2012
Duidelijke instructie
19-01-2012
Gruwelijke beelden
10-01-2012
Intuïtie als raadgever
<< 1 2 3 4 5 6 7 8